i allmht ἔχειν. —
1)
i yttre, sinlig bet.
a)
hålla, ἔχειν.
h. i händerna, ἐν χερσίν l. διὰ χειρῶν ἔχειν.
här har du, ἔχε. δέχου. ἰδού. h. med, hos sig, ἔχειν l. ἄγειν μεθ’ ἑαυτοῦ l. ἀμφ’ αὑτόν. ἕτοιμον ἔχειν (ha i beredskap, t. ex. ὅπλα). φέρεσθαι (föra m. sig, t. ex. σῖτον). Se vidare Medföra.
— h. på sig, ἔχειν. φέρειν. ἠμφιέσθαι (vara iklädd).
— ha öfver sig (kappa o. d.), ἐγκεκαλύφθαι. ἐπι-, περιβεβλῆσθαι. ἠμφιέσθαι.
b)
till betecknande af local-fhde, ἔχειν l. gm εἶναι ἐν, ἐπί, περί τινι l. ἐν-, ἐπ-, περιεῖναι etc. efter rumfhdts olika beskaffenhet, t. ex. landet har många städer, πολλαί εἰσι πόλεις ἐν τῇ χώρᾳ.
huset har många rum, ἔνεστι πολλὰ οἰκήματα ἐν τῇ οἰκίᾳ.
de flesta husen hade torn, ἐπὶ ταῖς πλείσταις οἰκίαις τύρσεις ἐπῆσαν.
platsen hade en mur (omkring sig), τεῖχος περιῆν τῷ χωρίῳ.
ha ngt till höger, venster, ἐν δεξιᾷ, ἐν ἀριστερᾷ ἔχειν τι l. ἔστι τί τινι.
— h. öfver sig, (ὑπ)εἶναι ὑπό τινι. ἔστι τι ὑπέρ τινος. fig., ὑποτετάχθαι τινί. εἶναι ἐπί τινι.
— ha under sig, εἶναι ὑπέρ τινος. ἔστι τι ὑπό τινι. fig., ὑπήκοον ἔχειν τινά. προεστάναι τινός. ἐφεστηκέναι τινί.
— h. för sig
α)
eg., ἔστι l. κεῖταί τι ἔμπροσθέν τινος l. παρά τινι. πρό-, παράκειταί τί τινι.
b)
fig., ἔχειν l. εἶναι ἀμφί l. περί τι. εἶναι πρός τινι. πράττειν τι. —
2)
äga, besitta i egentligare l. oegentligare bet.
a)
yttre egendom, ἔχειν. κεκτῆσθαι. ἔστι, ὑπάρχει μοι. χρῆσθαι (m. bibegr. af brukande).
h. till man, hustru, ἔχειν ἄνδρα, γυναῖκα.
h. till vän, bundsförvandt, ἔχειν φίλον, σύμμαχον. χρῆσθαι φίλῳ, συμμάχῳ.
h. ngt (ss. vinst l. skada) af ngt, ἀπολαύειν τί τινος. περιγίγνεται l. περίεστί μοί τι ἔκ τινος.
vilja h. ngt, ἐπιθυμεῖν, ἐφίεσθαί τινος. ἀπαιτεῖν, ἀξιοῦν ἀπολαμβάνειν τι (återfordra).
— h. öfver, λοιπὸν ἔχειν. λοιπόν ἐστι l. περίεστί μοί τι.
b)
egenskaper, ἔχειν. πάρ-, πρός-, ἔνεστί μοί τι. χρῆσθαί τινι. Ofta m. adj. t. ex. han hade stor tapperhet, ἀνδρειότατος ἦν.
c)
yttre l. inre tillstånd, ἔχειν. ἄγειν (ett fortfarande, t. ex. ἡσυχίαν, σχολήν). χρῆσθαι (t. ex. εὐτυχίᾳ, συμφορᾷ). Ofta gm ett af det ifrågav. subst. härledt v. t. ex. ha lycka, olycka, εὐτυχεῖν. ἀτυχεῖν.
h. brist, ἀπορεῖν.
h. glädje, begärelse, χαίρειν, ἐπιθυμεῖν etc., se subst.
d)
h. att (= vara förpligtad att), gm adj. verb. l. gm χρή, δεῖ m. acc. o. inf. l. gm ἐστί m. gen. l. neutr. af pron. poss.
3)
ss. hjelp-v., stundom ἔχειν, vanl. utan motsvarande särskildt ord i Gr., se Gram.
4)
i vissa talesätt: det har ingen fara, οὐδεὶς κίνδυνος. ἀμέλει.
det har ingen brådska, οὐδὲν δεῖ σπουδῆς.
du har det bra, καλῶς πράττεις.
hur har det sig, πῶς ἔχει.
det har sig svårt, icke lätt, χαλεπόν, οὐ ῥᾴδιόν ἐστιν.
— H. af, bort, fram, in, ned, upp, under, ut, sökas under de gm smnhanget angifna liktydiga vv., i allmht compp. af Föra.
hafvande, ἔγκυος o. ἐγκύμων, 2 (äfv. fig., m. gen.). ἔμπλεως, πλήρης, 2 (τινός, bl. fig.).
vara h., κυεῖν. κυοφορεῖν. ἐν γαστρὶ φέρειν l. ἔχειν.
bli h., κυΐσκεσθαι. ἐγκύμονα γίγνεσθαι. ἐν γαστρὶ λαβεῖν.
göra h., ἐγκύμονα ποιεῖν. κυΐσκειν. πληροῦν.
gå h. m. en tanke, κυεῖν τι ἐν τῇ ψυχῇ.
staten går h. m. en olycka, δυστοκεῖ ἡ πόλις.