1)
föremål i allmht, ting, χρῆμα, τό. uttr. äfv. gm τὶ l. neutr. af ett adj., t. ex. välstånd är en god s., ὄλβος ἀγαθόν τί ἐστιν l. ἀγαθόν ἐστιν.
en sådan s, τοιοῦτόν τι.
2)
föremål, tillhörighet, κτῆμα, τό. äfv. gm neutr. af ett adj., t. ex. de för resan erfordeliga s:er, τὰ πρὸς τὴν πορείαν ἐπιτήδεια.
detta är mina s:er, ἔστι τἀμὰ ταῦτα.
han har sina s:er oordentligt, ἀμελῶς ἔχει περὶ τὰ ἑαυτοῦ.
3)
föremål f. handling, tal, beslut o. d., uppgift, πρᾶγμα, τό. ἔργον, τό. λόγος, ὁ. ὑπόθεσις, ἡ (ämne).
gå, komma till s:en, ἰέναι ἐπὶ τὸ πρᾶγμα. ἐπιχειρεῖν τῷ πράγματι. ἅπτεσθαι τοῦ ἔργου. ἐπανέρχεσθαι ἐπὶ τὴν ὑπόθεσιν.
nåh, till s:en då!, ἀλλ’ ἴωμεν ἐπὶ τὸ πρᾶγμα l. τὸ ἔργον (i handling l. förrättning). ἀλλ’ ὥρα ἤδη διελθεῖν περὶ ὧν ὁ λόγος (i tal l. skrift).
s:en är tydlig o. klar, ἁπλοῦς ὁ λόγος.
det hör ej till s:en, οὐδὲν πρὸς ἔργον l. λόγον l. ἔπος. ταῦτα πάρεργα
det är en annan (ej hithörande) s., ἄλλος l. ἕτερος λόγος οὗτος.
det är en svår s. att..., (μέγα) ἔργον ἐστί m. inf.
det är en s. af vigt, πρᾶγμά ἐστι.
det är en ringa s., οὐδὲν πρᾶγμα.
det är ingen svår s. att..., οὐδὲν ἔργον m. inf.
4)
tilldragelse, förhållande, ställning, πρᾶγμα, τό. πραχθέν, έντος, τό (en förrättad s.). γιγνόμενον, γενόμενον, γεγενημένον, τό. συμβάν, αντος, τό.
berätta hela s:en, λέγειν ἅπαν τὸ πρᾶγμα l. πάντα τὰ πραχθέντα. διεξελθεῖν πᾶν τὸ συμβάν.:. låta s:en ha sin gång, ἐᾶν l. οὐ κωλύειν τὸ πρᾶγμα. περιορᾶν τι γιγνόμενον.
huru är det m. tjufs:en, πῶς ἔχει l. γέγονε τὰ περὶ τὴν κλοπήν.
likaså t. ex., giftermålss:en, τὰ περὶ τοὺς γάμους.
krigssaken, τὰ περὶ τὸν πόλεμον o. d.
s:ens nuvarande beskaffenhet, τὰ παρόντα.
nu vet du hela s:en, ἔχεις τὰ πάντα. πάντ’ ἀκήκοας λόγον.
s:en sjelf skall ådagalägga det, αὐτὸ τὸ πρᾶγμα δείξει.
5)
angelägenhet, omständighet, πρᾶγμα, τό. ἔργον, τό. ofta gm neutr. adj., gm artikel m. gen. l. m. περί o. acc.
andras s:er, ἀλλότρια, τά. τὰ τῶν ἄλλων.
blanda sig i andras s:er, ἀλλοτρίων ἅπτεσθαι l. μεταλαμβάνεσθαι. äfv. πολυπραγμονεῖν.
befatta sig m. onödiga s:er, περιεργάζεσθαι.
sina egna s:er, τὰ ἑαυτοῦ.
våra s:er äro i godt skick, τὰ περὶ ἡμᾶς l. τὰ ἡμέτερα καλῶς ἔχει. τὸ καθ’ ἡμᾶς σῶόν ἐστιν l. καλῶς ἔχει.
s:en aflöper väl, τὸ πρᾶγμα καλῶς ἀποβαίνει.
min s. står väl, ἐν ἀσφαλεῖ εἰμι. ἀσφαλῶς ἔχω. καλῶς πέπρακται περὶ ἐμέ.
vara viss på sin s., πεποιθέναι. ἀκριβῶς ἐπίστασθαί τι.
göra gemensam s. m. ngn,
a)
i krig, στῆναι μετά τινος. σύμμαχον καταστῆναί τινος l. τινί.
b)
i allmht, κοινωνεῖν τῶν τινος πραγμάτων. κοινῇ τινι πράττειν τι.
det är ngns s., ἔργον ἐστί τινος. ἔστι τινός l. πρός τινος.
det är min, din o. s. v. s., ἐμόν, σὸν o. s. v. ἔργον (ἐστί).
det är icke min s.,
a)
= tillkommer mig icke, οὐκ ἐμὸν τοῦτο τὸ ἔργον. οὐδὲν προσήκει μοι τούτων. οὐ πρὸς ἐμὲ (ἐστὶ) ταῦτα.
b)
= jag är ej i stånd dertill, οὐκ ἐν l. ἐπ’ ἐμοί l. οὐ πρὸς ἐμοῦ τοῦτο l. πράττειν τοῦτο. οὐχ οἷός τ’ εἰμι m. inf.
c)
= jag tycker ej om det, οὐ φιλῶ. οὐκ ἀγαπῶ. οὐκ ἐθέλω.
6)
s. inför rätta, δίκη, ἡ. αἰτία, ἡ (klagomål). ἀγών, ῶνος, ὁ. λῆξις δίκης, ἡ. κατηγορία, ἡ (anklagelse).
hafva s. m. ngn, διαδικάζεσθαί τινι. διώκειν τινά (om kärande). φεύγειν τινός (t. ex. ξενίας, δειλίας) ὑπό τινος (om svarande).
göra s. af ngt, ἔγκλημα ποιεῖν τι. ἐγκλήματα ἔχειν τινός. ἐγκαλεῖν τι (τινί). ἡγεῖσθαί τι εἶναι κατηγορίας ἄξιον.
söka s. m. ngn, λυπεῖν τινα κατηγοροῦντα l. ἐν δίκαις. συκοφαντεῖν τινα. ζητεῖν τινα συκοφαντεῖν. αἰτίαν ἐπιφέρειν τινί τινος.
hafva en s. vid domstol, εἰς ἀγῶνα l. ἐν ἀγῶνι καθίστασθαι. ἀγωνίζεσθαι ἀγῶνα l. ὑπέρ τινος. δίκην ἔχειν πρός τινα. κρίνειν τινά (om anklagare). κρίνεσθαι (om anklagad).
göra en s. anhängig vid domstol, ἀπο-, εἰσφέρειν δίκην l. γραφήν τινί (mot ngn) τινος (f. ngt). λῆξιν ποιεῖσθαι.
vinna en s., νικᾶν (δίκην).
afdöma en s., ἀγῶνα δικάζειν. ψηφίζεσθαι.
afgöra en s., κρίνειν (ἀγῶνα).
tappa en s., ἡττᾶσθαι δίκην. ζημίας βλάβην ὀφείλειν. δίκης νικᾶσθαι.
ge sin s. förlorad, ἐρήμην ὀφλεῖν. οὐχ ὑπακούειν εἰς τὸ δικαστήριον. ἀπό τινος κρινόμενον φεύγοντα οἴχεσθαι.
bilägga en s., διαιτᾶν τι (ss. skiljedomare).
se f. öfr. Bilägga 2).